Türkiye, Afrika ülkeleriyle yüzyıllara dayanan ilişkilerini yeni bir boyuta taşıyarak nadir toprak elementleri, maden ve liman yatırımlarına odaklanıyor. Enerji ve madencilik alanında 20’den fazla Afrika ülkesiyle stratejik iş birliği anlaşmaları bulunan Türkiye, kıta geneli için yeni bir eylem planı hazırlıyor.
Türkiye’nin Afrika vizyonunda nadir elementler öne çıkıyor
Türkiye son çeyrek asırda ekonomik ve siyasi alanda kendi imkânlarıyla yol almayı hedefleyen bir çizgi izliyor. Bu süreçte atılan adımlar, savunma sanayisinde küresel ölçekte marka haline gelinmesi ve diplomaside etkinliğin artmasıyla sonuçlandı. Türkiye, tarihsel olarak mazlum ülkelerle dayanışma içinde anılırken, Afrika ile ilişkiler de bu çerçevede son yıllarda belirgin biçimde güçlendi.
Kara kıtadaki pek çok ülke ile temaslarını sıkılaştıran Ankara, hem dost ülkelere destek sağlayan girişimlerde bulunuyor hem de karşılıklı menfaate dayalı projeler geliştiriyor. Bu doğrultuda, Türkiye’nin kara ve deniz sahalarında hız kazanan enerji ve doğal kaynak hamlesinin, sınır ötesine taşınması için hazırlıklar yürütülüyor.
Bu yeni dönemde Afrika; maden zenginliği ve liman potansiyeli nedeniyle Türkiye’nin yatırım gündeminde öne çıkan bölgeler arasında yer almaya başladı. Kıtada nadir elementler, değerli madenler ve stratejik limanlara yönelik projeler için farklı ülkelere yönelik detaylı analizler yapılıyor.
Zimbabve’nin nadir toprak elementleri mercek altında
Bu çerçevede özellikle Zimbabve, sahip olduğu yer altı zenginlikleri nedeniyle Türkiye’nin yakından takip ettiği ülkelerden biri konumuna geldi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Zimbabve’nin maden potansiyeline ilişkin yeni bir çalışma başlattığı ifade ediliyor.
Çin’den sonra en büyük nadir toprak minerali rezervine sahip ülke olan Zimbabve’de altın, lityum, elmas, platin, nikel, krom, zümrüt gibi yaklaşık 60 farklı maden kaynağı bulunuyor.
Bu önemli Afrika ülkesi, aynı zamanda lityum rezervinde dünyada 5’inci platin rezervinde ise 2’nci sırada yer alıyor.
Erdoğan’a Afrika maden ve liman planı sunulacak
Türkiye gazetesinin aktardığı bilgilere göre, sadece Zimbabve değil, Afrika kıtasının tamamındaki nadir toprak elementlerine yönelik ayrı bir çalışma daha yürütülüyor. Bu kapsamda kıta genelindeki maden rezervleri, kritik bölgelerdeki liman imkânları ve planlanan yatırımlar üzerinde duruluyor.
Buna paralel olarak, Afrika için hazırlanacak yeni eylem planı çerçevesinde, kıtada madenler ve limanlar açısından önem taşıyan noktalara yapılabilecek yatırımların ele alındığı bir dosyanın önümüzdeki günlerde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunulması planlanıyor.
Türkiye’nin Afrika diplomasisi ve ticaret hedefleri
Türkiye’nin bugün Afrika kıtasında faaliyet gösteren 44 büyükelçiliği bulunuyor ve bu sayının kısa sürede 50’ye yükseltilmesi amaçlanıyor. Diplomatik ağın genişlemesiyle birlikte, enerji, madencilik ve lojistik gibi alanlarda iş birliğinin daha da derinleştirilmesi hedefleniyor.
Türkiye, 20’den fazla Afrika ülkesiyle enerji ve madencilik sektörlerini kapsayan stratejik iş birliği anlaşmaları imzalamış durumda. Türkiye ile Afrika arasındaki ticaret hacminin ise orta vadede 50 milyar doları aşması hedefleniyor.
Afrika ülkelerinin doğal kaynak haritası
Yüzyıllardır farklı güçlerin sömürüsüne maruz kalan Afrika kıtası, bugün sahip olduğu yer altı ve yer üstü zenginlikleriyle dünyanın en önemli doğal kaynak merkezlerinden biri konumunda. Kıtanın çok sayıda ülkesinde fosfat, petrol, altın, elmas, uranyum, bakır, kobalt ve nadir elementler gibi stratejik kaynaklar bulunuyor.
İşte hemen her ülkeden başka bir önemli element fışkıran kıtada ülkelere göre kaynak dağılımı:
Senegal: Fosfat Gambiya: Petrol Gine: Alüminyum Sierra-Leone: Elmas
Liberya: Kereste, demir cevheri Fildişi Kıyısı: Petrol Burkina Faso: Altın
Togo: Fosfat Moritanya: Demir cevheri, petrol, doğal gaz Fas: Fosfat
Cabo Verde: Tuz Gana: Altın Benin: Altın Nijerya: Petrol, doğal gaz
Mali: Altın, uranyum, boksit Nijer: Uranyum, petrol Kamerun: Petrol, doğalgaz
Ekvator Ginesi: Petrol Kongo: Petrol Çad: Petrol, altın Libya: Petrol
Tunus: Petrol Mısır: Petrol, doğal gaz, demir cevheri Sudan: Altın, petrol
Orta Afrika Cumhuriyeti: Elmas, altın, uranyum Güney Sudan: Petrol, bakır, altın
Eritre: Altın Cibuti: Altın Somali: Uranyum Kenya: Petrol, altın Uganda: Bakır, kobalt
Kongo Demokratik Cumhuriyeti: Kobalt, elmas, altın, tantal Angola: Petrol, elmas
Zambiya: Bakır, kobalt Zimbabve: Platin, kömür Mozambik: Doğal gaz
Tanzanya: Altın, demir cevheri, nikel, kobalt Malavi: Uranyum Namibya: Elmas, uranyum
Güney Afrika: Altın, platin, elmas, kömür, rodyum Madagaskar: Grafit
Ruanda: Altın, kalay cevheri Burundi: Tantal, bakır, nikel Mauritius: Bazalt taşı
Svaziland: Kömür Lesotho: Elmas Komorlar Birliği: Grafit
